خبرگزاري خط ميخي

روش تدفين گورهاي دوران ساسانی تا هخامنشی گورستان گروی شناسايي مي‌شود

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Tue, 20 Jan 2009 10:47:20 +0000

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي از آغاز فصل اول کاوش در گورستان گروي واقع در بخش مرکزي شهرستان رودان (استان هرمزگان) خبر داد.

“عباس نوروزي”، سرپرست هيئت، اعلام کرد که کاوش نجات بخشي در گورستان گروي به تازگي آغاز شده است.

اين محوطه حدود صد هکتار وسعت دارد و در سال 85 در برنامه بررسي به سرپرستي “سيامک سرلک” شناسايي شد.

نوروزي افزود: « گورستان گروي به دور از آبادي و در محلي صعب العبور قرار دارد و از سوي قاچاقچيان آسيب فراوان ديده است. با اين حال گورهاي سالم از سوي هيئت شناسايي و به زودي کاوش آنها آغاز خواهد شد تا آثار درون گورها، دوره و روش تدفين در آنها شناسايي شود. احتمالاً گورها متعلق به دوران ساساني تا هخامنشي هستند.»

گورستان مزبور در شهرستان گوران، بخش رهدارد و رودخانه قرار گرفته است.

منبع : http://www.chn.ir/news/?section=2&id=49353

Posted in محوطه هاي باستاني, اماكن تاريخي, ايران پيش از اسلام Tagged: هخامنشیان, گورستان گروی, ساسانیان

90 درصد آثار تاريخي تپه بستان آباد متعلق به دوران عصر مفرغ است

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Tue, 20 Jan 2009 10:45:49 +0000

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي از پايان مرحله نخست گمانه‌زني و لايه‌نگاري در محوطه دئيرمان تپه بستان آباد (استان آذربايجان شرقي) خبر داد.

“احمد چايچي”، سرپرست هيئت، اظهار داشت:« آثاري از قديمي‌ترين استقرار انسان تا دوران اسلامي در محوطه دئيرمان تپه ديده مي‌شود. عمد? آثار محوطه مزبور مربوط به عصر مفرغ است که بيش از 90 درصد آثار اين محوطه را تشکيل مي‌دهد. همچنين استقرارهاي جالب توجهي از عصر آهن در اين تپه وجود دارد.»

چايچي در ادامه افزود:« هدف از گمانه زني و لايه‌نگاري در اين تپه علاوه بر مشخص كردن محدوده گسترش آثار، شناسايي تحولات مربوط به دوره‌هاي انتقال از عصر مس و سنگ به مفرغ و همچنين از عصر مفرغ به آهن است.»

وي همچنين افزود:« محوطه دئيرمان تپه پيش از اين توسط ميراث فرهنگي استان آذريابجان شرقي شناسايي و در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده بود. ايت تپه در سال 1385 از سوي موسسه باستان شناسي دانشگاه تهران به سرپرستي رحيم ولايتي و همچنين پژوهشکده باستان شناسي مورد بررسي قرار گرفت و امسال نيز برنامه اضطراري لايه نگاري و گمانه زني به منظور تعيين حريم در اين محوطه انجام شد که مرحله نخست آن به انجام رسيده است.»

به گفته چايچي عمق آثار عصر مفرغ در تپه مذکور به بيش از ده متر مي‌رسد و لايه هاي استقراري و ساختماني متعددي را شامل مي‌شود.

علاوه بر شناسايي آثاري از فرهنگ يانيق، پلان هاي معماري چهارگوش نيز مورد بررسي قرار گرفت که از ويژگي هاي جالب توجه اين محوطه است.

معماري در اين مکان با استفاده از پي هاي سنگي و خشت هاي قرار گرفته بر روي آن ساخته شده است و به نظر مي رسد در دوره هايي از عصر مفرغ اقتصاد ساکنين اين محل به صورت شباني يا کوچ نشيني بوده است.

دئيرمان تپه در کنار شهر بستان آباد، در شرق کوه سهند و بر سر راه ميانه به تبريز قرار دارد. از دشتي که اين محوطه در آن قرار دارد در متون اسلامي به نام دشت اوجان نام برده شده است و به نظر مي‌رسد در دوره هاي متعدد به علت موقعيت خاص محل و اشراف به راه هاي مواصلاتي به عنوان قلعه دفاعي استفاده مي شده است.

منبع : http://www.chn.ir/news/?section=2&id=49352

Posted in محوطه هاي باستاني, اماكن تاريخي, ايران پيش از اسلام Tagged: تپه بستان آباد, عصر مفرغ

باستان شناسان به کاوش اضطراري گورستان عصر آهن 2 سنندج مي‌روند

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Tue, 20 Jan 2009 10:44:31 +0000

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ کاوش اظطراري و نجات بخشي گورستان شهرک زاگرس سنندج بر سر راه حسين آباد و در نزديکي تپه زاگرس (استان کردستان) در حال انجام است.

به گزارش روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي ”فائق توحيدي”، سرپرست هيئت، در اين مورد اظهار داشت :« گورستان شهرک زاگرس متعلق به عصر آهن 2 و دوره آشور مياني است. چند گور سالم به همراه اشياء موجود در آنها نيز تا کنون به موزه سنندج انتقال يافته است تا شيوه تدفين در آنجا نمايش داده شود.»

وي افزود :« اشياء برنزي، دکمه، سنجاق، ظروف فلزي، سفال، گردنبند و دو مهر استوانه اي از ساير اشياء بدست آمده از اين گورستان است. قبرها در اين گورستان به شکل انفرادي و دسته جمعي ديده مي‌شود که ديواره نداشتند ولي تخته سنگي در روي آنها قرار داشته است.»

به گفته توحيدي در اين گورستان دو دوره خاک سپاري انجام شده است و تدفين در گورستان مذکور به شکل چمباتمه‌اي و درازکش ديده مي‌شود،که به شکل تصادفي در عمليات جاده سازي کشف شد.

منبع : http://www.chn.ir/news/?section=2&id=49354

Posted in محوطه هاي باستاني, اماكن تاريخي, ايران پس از اسلام, اخبار مهم Tagged: گورستان, سنندج, عصر آهن

بررسي و شناسايي استقرارهاي دوره پارت و ساساني دشت ميناب

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Tue, 20 Jan 2009 10:41:43 +0000

سال گذشته 160 اثر تاريخي فرهنگي مربوط به دوره هاي پيش از تاريخ، تاريخي، اسلامي مورد شناسايي قرار گرفت كه در اين ميان 19 محوطه در برگيرنده آثار و شواهدي از دوره پارت و ساساني بود.

دشت میناب

عباس نوروزي _ باستان شناس و معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان هرمزگان:

مهمترين اهدافي كه طي 2 فصل بررسي حوزه مركزي شهرستان ميناب دنبال مي‌شد عبارتند از:

1- شناخت الگوهاي استقراري و نحوه توزيع استقرارهاي دوره اشكاني و ساساني دشت ميناب

2- درك نحوه ميزان ارتباطات فرهنگي محوطه‌ها از ديدگاه درون منطقه‌اي و برون منطقه‌اي گروه بررسي و شناسايي دشت ميناب نخستين گروه پژوهشي بود كه طي سالهاي پس از انقلاب در اين منطقه پژوهش‌هاي باستان شناختي هدف مندي را دنبال مي‌كرد .

طي اين بررسي‌ها كه عموما به روش پيمايشي انجام شد، 160 اثر تاريخي فرهنگي مربوط به دوره هاي پيش از تاريخ، تاريخي، اسلامي مورد شناسايي قرار گرفت كه در اين ميان 19 محوطه در برگيرنده آثار و شواهدي از دوره پارت و ساساني بود.

موقعيت جغرافيايي دشت ميناب:

دشت ميناب در فاصله حدود 90 كيلومتري شرق بندرعباس قراردارد . اين منطقه از جنوب به تنگه هرمز خليج‌فارس و درياي عمان از شمال به شهرستان رودان و استان كرمان از شرق به جاسك و از غرب به بندر‌عباس

محدود مي‌شود .

- معرفي محوطه‌هاي شناخته شده دوره پارت و ساساني

- ويژگي‌هاي محوطه‌ها:

با توجه به شرايط اقليمي دشت ميناب، 2 ويژگي‌ كلي را مي‌توان در رابطه با محوطه‌هاي اين دوره عنوان نمود:

1- اولا ساختار زمين‌شناسي مناطق كرنه‌هاي دشت ميناب به گونه‌اي است كه فاقد هرگونه عوارض و پستي و بلندي سطح الارضي است و به همين دليل چهره توپوگرافيك محوطه‌ها به طور كاملا مسطح ديده مي‌شود .

2- دوما، به دليل شرايط اقليمي و جغرافيايي به ويژه گرماي شديد در معماري سنتي منطقه از مصالحي نظير خشت، آجر و غيره استفاده نشده است. تا چند دهه اخير نيز الگوي معماري منطقه را مساكن ساخته شده از چوب و برگ درخت نخل تشكيل مي داد كه گويش محلي تحت عنوان گرگين و سون شناخته مي‌شوند.

ماركوپولو، در سفرنامه خود طي بازديدي كه از هرمز كهنه داشته است، مي نويسد:

مساكن تجار و بازرگانان هرمز كهنه از چوب و حصير ساخته شده و در كنار آب قرار داشته و پايه‌هاي كلبه‌ها درون آب استوار بوده است .

گاهنگاري نسبي محوطه‌هاي دوره پارت و ساساني

تاريخ گذاري محوطه‌هاي شناخت شده دوره پارت و ساساني حوزه مركزي دشت ميناب متكي است بر سه عامل:

1- مطالعات گونه‌شناسي مقايسه‌اي مواد فرهنگي به دست آمده از بررسي‌ به ويژه سفالها

2- انجام آزمايش تومولومينسانس بر روي نمونه سفال‌ها

3- لايه نگاري تم‌مارون رودان و محوطه‌ نخل ابراهيمي ميناب كه اطلاعات مستدلي را در رابطه با شناخت ويژگي‌هاي دوره پارت و ساساني منطقه به دست داده است .

نحوه توزيع استقراري پارت‌ و ساساني بخش مركزي ميناب مهم‌ترين عامل آن شرايط زيست محيطي و اقليمي و ويژگي‌هاي توپوگرافي دشت ميناب است .

ميناب از نظر طبيعي به دو بخش شمالي، كه كوهستاني است و جنوب كه منطقه‌‌اي است جلگه‌اي تقسيم مي‌شود .

منطقه شمالي: متشكل از رسوبات زخيم كنگلومرايي و كوه‌هاي كم ارتفاع كه از ماسه سنگ‌هاي رسوبي تشكيل شده است كه تحت تأثير عوامل فرسايش طبيعي با دو عامل سيلاب و باران تغيير شكل مي‌دهد و همين عامل موجب شده تا رودخانه‌هاي دائمي و فصلي منطقه ميناب باسرعت بيشتري تغيير مسير داده كه بر نحوه شكل گيري و جابجايي استقرارهاي دوره‌هاي مختلف از جمله پارت و ساساني تأثير بگذارد.

استقرارها وابسته به منابع آبي بوده، رسوبي بودن و بافت سست زمين منطقه نزديكي به ساحل دريا در بخش‌هاي جلگه‌اي و نيز كوهپايه‌اي موجب شده تا استقرارهاي پارت و ساساني بيشتر به صورت افقي شل بگيرد و گسترش يابند و نه عمودي.

اوضاع اقليمي و درجه حرارت بالاي دما موجب شده كه متناسب با شرايط زيست محيطي از مصالح مناسب بخصوص چوب نخل در سازه‌هاي معماري استفاده زيادي شود .

خصوصابت فيزيكي و شيميايي چوب به عنوان يك ماده آلي موجب شده كه در طول زمان آثار زيادي از مساكن و استقرارهاي دائمي منطقه بر جاي نهاده و عدم تشكيل لايه‌هاي استقرارهاي عمودي موجب شده كه محوطه‌هاي استقراري به شكل تقريبا مسطح شگل بگيرد و اين خصوصيات بخش جنوبي و ساحلي استقرارهاي پارت و ساساني به شمار مي‌رود .

دو رود ميناب ودجله محله كه شاخه هاي فرعي‌ آن نزديك به ساحل مي‌باشد و وجود زمين مستعد رسوبي و منابع آب شيرين در شكل‌گيري استقرارها بسيار موثر مي‌باشد به طوري كه تغيير مسير رودها باعث گرديده كه تعدادي از محوطه‌هاي اين دوره از وسعت و اهميت آن كاسته شود .

در مجموع در بخش مركزي دشت ميناب 19 محوطه استقراري اشكاني و ساساني شناسايي شده كه 7 محوطه نخل ابراهيمي، كله سراهون، تم سرخ حاجي آباد، بازياري، خور، چلوگاوميشي و كش‌قلمان از مركزيت برخوردار بوده و ساير محوطه‌هاي اين دوره به صورت مراكز فرعي و اقماري وابسته به مركز عمده ثمري فعال بوده‌اند و در واقع مي‌توان استقرارهاي پارت و ساساني اين دشت به صورت الگوي شعاعي ترسيم نمود.

طبق الگوي شعاعي استقرارهاي اصلي در مركز و محوطه‌هاي فرعي‌تر در اطراف آن قرار دارند.

اين ويژگي‌ موجب نشده كه تسلط و نظارت و اعمال مديريت مراكز اصلي بر محوطه‌هاي وابسته با ميانگين فاصله حدود 5 كيلومتر نسبت به اصترارهاي اصلي كه در مركز واقع شده‌اند ميسر گردد.

در عن حال هريك از محوطه‌ها و مراكز فرعي‌تر نيز عموما با محوطه‌هاي كوچكتر با ميانگين فاصله 2 تا 5 كيلومتر مرتبط مي‌باشند.

رابطه شعاعي استقراهاي پارت و ساساني منجر به رابطه دوسويه بوده به اين شكل كه مركز اصلي‌تر مديريت بازرگاني و تهيه توزيع مواد مورد نياز منطقه را در قالب بازارهاي شهري به مراكز كوچكتر اعمال نموده و مركز كوچكتر عموما به عنوان مركز توليدي به ويژه زراعي نيازهاي شهري را تامين و در مقابل نيازهاي خود را در زمينه‌هاي مختلف خدمات شهري از جمله كالاهاي توليدي و صنعتي تامين مي‌كردند.

امروزه نيز اهالي روستاي شهرستان ميناب در روزهاي پنج‌شنبه در مكان معين از شهر ميناب تحت عنوان پنج‌شنبه بازار توليدات خود را عرضه نموده و از خدمات شهري نيز بهره مند مي‌شوند.

منبع : http://www.chn.ir/news/?section=2&id=49316

Posted in محوطه هاي باستاني, ايران پيش از اسلام Tagged: پارت, دشت میناب, ساسانیان

خانه وثوق الدوله در آستانه ويراني قرار گرفت

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Tue, 20 Jan 2009 07:57:11 +0000

خانه وثوق الدوله كه نزديك 200 سال است در كوچه ميرزا محمد وزير جاي دارد ، اكنون با فرا رسيدن فصل سرما و نبود حفاظت هاي لازم رو به نابودي است .اين در حالي است كه به گفته كارشناسان ميراث فرهنگي، معماري اين خانه منحصر به فرد بوده و نوعي هماهنگي خاص در معماري و هنر ايران از بزرگ‌ترين تا ظريف‌ترين عناصر آن را در برمي گيرد.

خبرگزاري ميراث فرهنگي _ گروه ميراث فرهنگي _ احتمال فرو ريزي ديوارهاي خانه وثوق الدوله با فرا رسيدن زمستان و نبود حمايت هاي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران به منظور ساماندهي اين بناي تاريخي افزايش يافته است.

اين بنا كه در خيابان اميركبير، حد فاصل چهارراه سرچشمه و سه راه امين حضور، كوچه ميرزا محمد وزير قرار دارد ، در 1253 ق يا 1211 ش‌، در زمان محمدشاه قاجار براي يكي از صاحب منصبان دوره قاجاريه به نام ميرزا محمد قوام‌الدوله آشتياني برپا شد.

“علي اسدي ” ،سرايدار اين خانه كه از ورود مراجعه كنندگان براي بازديد خانه وثوق الدوله نگران است به CHN در اين باره مي‌گويد:«خطر ريزش ديوارها افزايش يافته است و اگر مراجعه كنندگان نامه بازديد از ميراث نداشته باشند هرگز اجازه ورود نمي‌دهم چون نمي‌توانم در اين مورد و با توجه به امكان فرو ريزي آجرها، مسئوليتي قبول كنم .»

به گفته وي ، ديوارهاي خانه وثوق الدوله به شدت نياز به مرمت و بازسازي دارد و بارها با سازمان ميراث فرهنگي تهران در اين باره مكاتبه شده اما تا كنون پاسخي به اين نامه ها داده نشده است.

اين سرايدار با نشان دادن ترك ديوارها و نفوذ آب به پيكر اين بنا ، اظهار مي‌كند:«از مسئولان تقاضا دارم تا به اين بنا رسيدگي كنند تا اين يادگار ديرين پا برجا بماند.»

اسدي با يادآوري اينكه قرار بود زماني مرحوم دكتر شيرازي مقدمات ساماندهي اين بنا را كه اكنون به عنوان دفتر ايكوموس فراهم كند ، به CHN مي‌گويد :« قرار بود آقاي دكتر ساماندهي اينجا را آغاز كند كه اجل مهلتش نداد .»

به گفته وي با توجه به اين كه مرمت بنا نيمه تمام مانده،‌ بايد براي حفظ بخش‌هاي نيمه تمام مرمتي، از پوشش برزنتي استفاده شود و اين در حالي است كه اكنون اين پوشش فرسوده شده و پنجره‌هاي خانه در معرض نور و آسيب‌هاي جوي قرار گرفته‌اند.

“سوده پور”، يكي از كارشناسان ناظر بافت تاريخي ،درباره اين بنا به CHN مي‌گويد:« بارها در زمينه ساماندهي اين بنا با سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران مكاتبه شده است.»

از خصوصيات اين بنا بايد نظم و تقارني را نام برد كه با آجر و چوب در نماي ساختمان به وجود آمده است‌.

وجود هفت دري در اين بنا از جمله عوامل مهم زيبايي آن محسوب مي‌شود.

هفت دري جزو عنصرهاي معماري ايراني‌اسلامي است‌.

در حياط بيروني يك حوض و چند باغچه تعبيه شده است‌. قرينه اين حياط نيز حياط ديگري است كه حياط اندروني محسوب مي‌شود و داراي باغچه و حوض است‌. اين دو حياط با چند راهرو به هم‌ديگر مرتبط مي‌شوند.

از ويژگي‌هاي ديگر وجود دو بادگير و يك شيرواني در بام بنا است كه انسان را براي رفتن به طبقات بالا بر مي‌انگيزد. اين دو بادگير قرينه هم هستند. در معماري ايراني از زماني دور دست ، بادگير با نام‌هاي گوناگوني چون <بادهنج‌>، <باتخال‌>، <خيشود> و <خيشان‌> به كار مي‌رفته است‌.

كار بادگير خنك كردن هواي جايگاه سكونت مردم بوده و تهويه داخل ساختمان را انجام مي‌داده است‌. بادگيرها علاوه بر خنك كردن و تهويه هوا، جنبه تزييني نيز داشته و از مشخصات بارز خانه‌هاي قديمي اشرافي بوده است‌. يك بادگير به طوركلي برجي چهارگوشه است كه تا بلنداي بام خانه‌ها ساخته مي‌شود. اندازه چهارگوش بادگير 2 * 2 متر است‌. در اطراف برج بادگير، شكاف‌هاي عمودي جاسازي مي‌شد كه داراي چندپره بوده و باد پس از برخورد با اين پره‌ها از كانال بادگير به ميان برج و ساختمان راه مي‌يافت‌.

در اين بنا نماي بادگير از آجر تهيه شده است و تزيينات قسمت فوقاني هر شيار داراي ارسي و آينه است كه اين عامل هماهنگي كامل بين تزيينات نقاط مختلف بنا را نشان مي‌دهد. اين هماهنگي در كار معماري و هنر ايران از بزرگ‌ترين تا ظريف‌ترين عناصر را شامل مي‌شود.

ورود به قسمت داخل بنا از حياط بيروني و دروني و از طريق دو راه پله انجام مي‌شود. طبقه‌اول متشكل از دو تالار بزرگ به نام‌هاي آينه و تبني يا سفره‌خانه و دو راهرو و سه اتاق كوچك است‌. طبقه دوم نيز متشكل از دو راهرو و شش اتاق است كه يك راهرو و سه اتاق در ضلع غربي و يك راهرو و سه اتاق ديگر در ضلع شرقي بنا شده است‌. زير زمين ساختمان در قسمت زيرين تالار آينه و تبني قرار گرفته كه تنها از حياط اندروني مي‌توان به آن وارد شد.

آرايش درها از نوع گره‌سازي با چوب است‌. نور طبيعي زيرزمين در دو ضلع شمالي و جنوبي از طريق آجرهاي لعاب‌ دار آبي رنگ موسوم به <پاچنگ‌> تأمين مي‌شود. ديوارها از خشت و سقف از تيرچه ساخته شده است‌. تزيينات بنا آينه كاري و نقاشي گل و مرغ روي گچ و مقرنس كاري و گچ‌بري است‌، و كف اتاق‌ها با كاشي‌هاي ابرو باد پوشانده شده است‌. بيش‌ترين تزيينات بنا را مقرنس كاري‌هاي زيبا تشكيل مي‌دهد. در ابتدا نقاشي‌ها به طور كامل ايراني بوده‌است‌، ولي با بازسازي مجدد، تزيينات و نقاشي‌ها فرنگي شده كه بيش‌تر آن‌ها اثر لطف‌علي شيرازي است‌. اتاق يا تالار آينه اين مجموعه كه در طبقه هم‌كف و در قسمت شمالي خانه قرار دارد و از ديگر اتاق‌هاي جانبي بزرگ‌تر است‌، مخصوص پذيرايي از ميهمانان و سياست‌مداران وقت بوده است‌، و از بخش اندروني خانه مجزا است‌. تزيينات اين تالار به دليل رفت و آمد رجال كشورهاي غربي‌، از الگوهاي غربي پيروي كرده‌است‌. تصاوير زنان فرنگي به‌صورت كارت پستال در ميان آينه‌كاري‌ها و موتيف‌هاي گچ‌بري نشان‌دهنده اين مطلب است‌.

در اين اتاق سه ارسي‌، هفت پنجره ارسي‌، سه در چوبي و چهار طاقچه وجود دارد. ارسي‌هاي اتاق دارايگره‌هاي كنده كاري شده و تزيينات چوبي ظريف و شيشه‌هاي رنگي است كه روي آن‌ها توسط هنرمندان نقاشي شده‌است‌. اين نقش‌ها كه به مرور زمان از بين‌رفته بود، بازسازي شده است‌. بيش‌تر كارهاي تزيينات‌ي و به خصوص آينه كاري‌هاي اين اتاق و آوردن تصاوير زنان دركار، از زمان ناصرالدين شاه رايج شده است‌. با وجود اين‌، هنرمندان ايراني نقوش فرنگي را چنان با نقوش ايراني آميختند كه تشخيص آن‌ها در ابتدا مشكل بوده و نياز به آشنايي بيش‌تري با تصوير سازي اين دوره دارد.

تالار ديگر بنا تالار تبني يا سفره‌خانه است كه در ضلع جنوبي واقع است و به دليل موقعيت جغرافيايي خاص و آفتاب‌گير بودن آن‌، به زمستان‌نشين موسوم است‌. در قسمت شمالي تالار تبني يك فرو رفتگي وجود دارد كه شاه‌نشين اتاق محسوب مي‌شود.

در تالار آينه و تالار سفره‌خانه‌، هفت ارسي جنوبي و هفت ارسي شمالي به صورت پنجره هستند و سه ارسي ميان تالار به صورت در كاربرد دارند. ارسي‌ها را معمولاً با شيشه‌هاي كوچك رنگين آرايش مي‌دادند كه علاوه بر زيبايي‌، عاملي براي شكست و تجزيه نور بودند و نور را به صورت رنگ‌هاي زيبا به داخل اتاق مي‌تاباندند. رنگ اين شيشه‌ها عبارتند از زرد آبي و قرمز و سبز كه بيش‌ترين رنگ به كار رفته در زمينه اين شيشه‌ها زرد است‌.

اتاق‌هاي جانبي به گوشواره‌هاي جانبي نيز معروف است‌. در طبقه اول و دوم‌، در دو طرف تالار آينه و سفره‌خانه در طرف شمال دو اتاق و يك دهليز قرار دارد. اتاق‌هاي جانبي واقع در طبقه هم‌كف‌، در ضلع شمالي كوچك‌تر از اتاق‌هاي مشابه در طبقه فوقاني است و علت آن اين است كه در جلوي اتاق جانبي طبقه هم‌كف سكويي قرار دارد كه درب و دو پنجره را به طور كامل قرينه مي‌كند. اين سكو به اتاق جانبي ضلع شمالي هم‌جوار سكو متصل است‌. اندازه اتاق شمالي حدود 12 مترمربع است‌. ابعاد اين اتاق نسبت به اتاق‌هاي جنوبي كوچك‌تر است‌.

اتاق‌ها داراي درهايي به عرض 60 سانتي‌متر است كه يكي از اين درها به راهرو و ديگري به دهليز ميان دو اتاق باز مي‌شود. اين دهليز تنها وسيله ارتباطي بين دو اتاق شمالي و جنوبي محسوب مي‌شود. مجموع اتاق‌ها در كل ساختمان هشت عدد و چهار دهليز است كه همگي تنها به راهروهاي كنار خود راه دارند. تزيينات اين اتاق‌ها به طور كامل مشابه يك‌ديگر و همه اتاق‌ها داراي پنجره‌هاي ارسي هستند.

ديوارها داراي گچ‌بري و نقاشي از گياهان تزييني و اسليمي است‌. بيش‌تر قسمت‌هاي اين اتاق را فرورفتگي‌هايي در ديوار تشكيل داده است كه به مانند طاقچه عمل مي‌كنند. شايان ذكر است كه بيش‌تر طاقچه‌ها بازسازي شده است‌. احتمال داده مي‌شود كه روي نقاشي‌ها را با لايه‌اي از گچ پوشانده باشند، كه پس از انجام عمليات مرمتي از زير لايه گچ بيرون كشيده شده‌است‌. هم‌چنين‌، در حاشيه سقف‌، تزيينات مقرنس كاري وجود دارد. اين تزيينات جز و ارزنده‌ترين تزيينات اسلامي است كه از فرورفتگي‌ها و برجستگي‌هايي تشكيل مي‌شود كه هرچه به طرف سقف نزديك شود، بر تقسيمات آن افزوده و در نتيجه بر زيبايي آن اضافه مي‌شود.

در مجاورات اين خانه‌، حمام قوام‌الدوله قرار داشته كه درگذشته از اين خانه دري به حمام باز مي‌شده است‌.

مرمت اساسي بنا در فاصله سال‌هاي 1345 و 1350 به دست استاد محمد كريم پيرنيا انجام گرفت و مرمت كاشي‌هاي قاجاري نيز تحت نظر استاد حبيبيان انجام شده است.

منبع : http://www.chn.ir/news/?section=2&id=49288

Posted in اماكن تاريخي, ايران پس از اسلام Tagged: وثوق الدوله

گنبد سلطانيه در دو قدمي پيوستن به فهرست ميراث در خطر

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Tue, 20 Jan 2009 07:54:51 +0000

ساخت و سازهاي اخير در حريم گنبد سلطانيه و عرصه شهر مدفون سلطانيه، باعث شده اين اثر جهاني در دو قدمي پيوستن به فهرست ميراث در خطر قرار گيرد. در حال حاضر مجوز ساخت 64 مغازه روي عرصه شهر سلطانيه و محل مسجد جامع مدفون اين شهر ايلخاني داده شده است.

گنبد سلطانیه

خبرگزاري ميراث فرهنگي _ گروه ميراث فرهنگي _ حسن ظهوري _ ساخت و سازهاي اخير در عرصه شهر تاريخي سلطانيه و حريم درجه يک گنبد سلطانيه به حدي شدت گرفته است که احتمال آن مي‌رود اين اثر ميراث جهاني، در خطر پيوستن به فهرست ميراث در خطر يونسکو قرار گيرد.

“حسن محب علي”، مدير پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري گنبد سلطانيه در اين باره به CHN گفت: «مسئولان شهر سلطانيه طي مجوزي، اجازه ساخت بيش از 60 مغازه روي عرصه شهر تاريخي سلطانيه را داده‌اند. اين مغازه‌ها درست در حريم درجه يک گنبد سلطانيه ساخته مي‌شوند و جزء منظر فرهنگي اين اثر ميراث جهاني هستند. به همين علت مي‌توانند باعث پيوستن گنبد سلطانيه به فهرست ميراث در خطر شوند.»

اين مجوزها از سوي کميته‌اي متشکل از مديران پيشين و فعلي شهر سلطانيه و استان زنجان به 64 مغازه روي عرصه شهر تاريخي سلطانيه داده شده است.

شهر تاريخي سلطانيه به دوره ايلخاني مربوط مي‌شود و اکنون زير خاک مدفون است.

گمانه‌زني‌هاي باستان شناسي نشان مي‌دهد بقاياي اين شهر همراه آثار قابل توجهي در زير خاک مدفون مانده و مي‌توانند مورد مطالعه قرار گيرند.

بر اساس اين مجوز چندي پيش بخشي از شهر تاريخي گنبد سلطانيه که مملو از آثار است، به عمق دو متر و سطح وسيع خاکبرداري شد که با نمايان شدن آثار باستاني، مسئولان ميراث فرهنگي استان زنجان جلوي فعاليت خاکبرداري را گرفتند.

محب علي به CHN گفت: «اين خاکبرداري باعث شد بخشي از آثار ارزشمند دوره ايلخاني که به شهر سلطانيه مربوط مي‌شود از بين برود. در حال حاضر با پيگيري‌هاي انجام گرفته، محل خاکبرداري دوباره پر شده است اما همچنان ساخت و سازها ادامه دارد.»

وي گفت: «ما مدام در حال مبارزه با اين ساخت و سازها هستيم و چندي پيش هنگامي که کاميون ها آجر در عرصه شهر تاريخي سلطانيه خالي کردند، پيگيري‌ها بار ديگر آغاز شد و موفق شديم آجرها را از محل عرصه بيرون بريزيم.»

به گفته محبعلي هم اکنون مجوزها درست روي محوطه “طالبيه” و “مسجد جامع” داده شده است که دو محوطه بسيار مهم دوره ايلخاني در شهر مدفون سلطانيه محسوب مي‌شوند.

مدير پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري سلطانيه همچنين به CHN گفت: «پيگيري قضايي اين ساخت و سازها به سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري زنجان مربوط مي‌شود و پايگاه ميراث فرهنگي گنبد سلطانيه قادر به انجام اين کار نيست. ما مي‌توانيم به عنوان اطلاع دهندگان در اين زمينه فعاليت داشته باشيم که تا کنون تمام موارد نه تنها اطلاع داده شده که پيگيري هاي مکرري نيز شده است.»

گنبد سلطانيه هفتمين اثر ثبتي ايران در فهرست ميراث جهاني است که ارگ سلطانيه و منظر فرهنگي آن را دربر مي‌گيرد.

بر اساس مصوبات دفتر ميراث جهاني يونسکو هرگونه تخطي در حريم درجه يک و منظر آسماني و فرهنگي آثار ثبتي مي‌تواند منجر به پيوستن يک اثر ميراث جهاني به فهرست ميراث در خطر شود.

منبع : http://www.chn.ir/news/?section=2&id=49285

Posted in ايران پس از اسلام Tagged: گنبد سلطانیه

خانه‌هاي تاريخي ماسوله فرو ريختند

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Sun, 14 Dec 2008 15:36:04 +0000

26 خانه تاريخي در ماسوله ويران شدند. اين اتفاق به دنبال بارندگي‌هاي اخير در منطقه و آسيب پذير بودن اين خانه‌ها به دليل انجام نشدن مرمت‌هاي اصولي رخ داد. شدت تخريب برخي از خانه‌ها تا اندازه‌‌اي بود كه آواري از مصالح ، خشت و گل وسنگ به همراه تيرهاي چوبي در و پنجره گذرها و مسير هاي آمد و شد را كاملا بسته بود. ماسوله در فهرست آثار ملي كشور ثبت شده و در تلاش است تا در زمره آثار جهاني هم جاي گيرد.

یکی از خانه‌های فرو ریخته در ماسوله

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ حسن ظهوري_ 26خانه تاريخي در ماسوله ويران شدند. اين اتفاق به دنبال بارندگي‌هاي اخير در منطقه و آسيب پذير بودن اين خانه‌ها به دليل انجام نشدن مرمت‌هاي اصولي رخ داد.

به گزارش خبرنگار اعزامي ميراث خبر از ماسوله، علت اصلي تخريب‌ها، رسيدگي نكردن به موقع به بناهاي تاريخي و انجام نشدن مرمت‌هاي اضطراري بوده است .

مشاهدات خبرنگار CHN حاكي از آن است كه سقف بيشتر اين خانه‌ها كاملا فروريخته و تيرهاي چوبي به حال خود رها شده‌اند.

برخي ديگر از خانه‌ها نيز از ناحيه سقف دچار آسيب جدي شده و ايجاد حفره در آن ، هر لحظه احتمال فروريزي كامل و ويراني بنا را دوچندان مي‌كند.

در برخي از اين خانه‌ها ديوارها هم فروريخته و در برخي ديگر در حال فروريختن است و در صورت انجام نگرفتن مرمت اضطراري، زمستان امسال به طور كامل ويران مي‌شوند.

شدت تخريب برخي از خانه‌ها تا اندازه‌‌اي بود كه آواري از مصالح ، خشت و گل وسنگ به همراه تيرهاي چوبي در و پنجره گذرها و مسير هاي آمد و شد را كاملا بسته بود.

در همين حال با توجه به اين كه مالك خانه‌هاي ويران شده در آن حضور نداشته‌ و اغلب ساكن خارج از ماسوله‌اند، در جريان اين اتفاق صدمه جاني به كسي وارد نشده‌است.

خانه حسينيه غريب‌آباد،‌ سه مغازه در راستاي بالاي بازار، سقف بالاي بازار، خانه فيضي، خانه صمدي، خانه محله كي‌سر، خانه فداكار، دو خانه متعلق به آقاي ارفعي، خانه عليزاده، كاروانسراي جمالي، خانه جلالي، خانه زرين بال،‌خانه نعمت‌زاده، خانه معراجي، خانه‌اي در محله مسجد بر، خانه حاج‌فيض الله، خانه اشجاري، خانه جهاني(اين خانه در آستانه فرو ريختن است)، خانه خارابي، خانه مومني، خانه گودرزي از جمله خانه‌هاي ويران شده هستند.

برخي از اهالي ماسوله در گفت و گو با خبرنگار اعزاميCHN از صداي مهيب فرو ريختن خانه ها در شب گفته‌اند.

يكي از همسايگان خانه‌اي فروريخته در ماسوله به خبرنگار CHN گفت كه روند فروريزي اين خانه‌هاي تاريخي از بهار امسال آغاز شده و در دو سه ماه اخير شدت گرفته است .

به گفته وي اين خانه‌ها تقريبا به حال خود رها شده بودند و مرمت‌ها نيز به كندي و به طور مقطعي روي بناها انجام مي‌گرفته است.

مشاهدات CHN از وضعيت كنوني خانه‌هاي ماسوله حاكي از آن است كه در صورت انجام نشدن مرمت اضطراري و تعويض نشدن “فوشه”‌هاي سقف ، زمستان امسال آوار بيشتري از اين خانه‌ها را درماسوله شاهد خواهيم بود.

در همين حال به نظر مي‌رسد علاوه بر تخريب خانه‌هاي تاريخي ماسوله به دليل بي توجهي مسئولان نسبت به مرمت مداوم و اصولي كه عوامل جوي هم روند آن را سرعت بخشيده ،برخي اهالي ماسوله هم كمر به نابودي ملك تاريخي خود بسته‌اند. چنانكه چندي پيش خانه “دهرويه” كه در فهرست آثار ملي كشور نيز به ثبت رسيده بود توسط مالك و به قصد نوسازي به طور كامل تخريب شد .

اگرچه بوميان ماسوله بارها نسبت به تخريب تدريجي خانه‌هاي ماسوله كه اين روزها شدت گرفته ، اعتراض كتبي خود را به مسئولان و متوليان امر اعلام كرده و خواستار حفظ اين منطقه تاريخي شده‌اند اما به نظر مي‌رسد كه هيچ مقام مسئولي در اين زمينه اقدامي انجام نداده است.

شهر تاريخي ماسوله نخستين شهر ايران است كه به طور كامل در فهرست ميراث فرهنگي كشور به ثبت رسيده و در حال حاضر تلاش مي‌شود در فهرست ميراث جهاني نيز به ثبت برسد.

ماسوله؛ چيزي شبيه شهر تاريخي

خانه تاريخي آذرگُشَسب ماسوله در آستانه تخريب قرار گرفت

منبع :‌http://www.chn.ir/news/?section=2&id=48651

Posted in اماكن تاريخي Tagged: ماسوله

خانه مشروطيت نابود مي‌شود،مسوولان پاسخي نمي‌دهند

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Sun, 14 Dec 2008 15:35:19 +0000

خانه مدرس روز به روز به تخريب و نابودي نزديك تر مي شود اين در حالي است كه قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري چند ماه پيش اعلام كرده بود: «تاكنون در مورد پرونده خانه مدرس سكوت كرده‌ايم اما با توجه به جوسازي‌هاي اخير رسانه‌ها گزارش بازرسي سازمان را منتشر مي‌كنيم.» گزارش تصويري

يكي از اتاق‌هاي خانه مدرس

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ فاطمه علي اصغر_ «تاكنون در مورد پرونده خانه مدرس سكوت كرده‌ايم اما با توجه به جوسازي‌هاي اخير رسانه‌ها گزارش بازرسي سازمان را منتشر مي‌كنيم.»

اين گفته قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري است كه پيرو اعتراض رسانه‌ها به وضعيت نامناسب خانه مدرس، چند ماه پيش طي فكسي از سوي اداره كل روابط عمومي اين سازمان به همه خبرگزاري‌ها و روزنامه‌ها ارسال شد.

“حميد بقايي” همچنين در اين متن تاكيد كرده بود :«خريد خانه مدرس منوط به تعيين تكليف خانه قبلي است و بايد راهكار قانوني در مورد رفع اين مشكل پيدا شود.»

بقايي با بيان اينكه “بايد اين موضوع حل شود”، تصريح كرده بود: «براساس نظرات بازرسي سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري، مسوولان دولت قبل در اين پرونده مقصر هستند ولي در هر حال تصميم داريم كه اين پرونده را به دور از هرگونه هياهو به نتيجه برسانيم . »

اكنون مدت‌هاست كه از انتشار خبر قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري كشور مي‌گذرد اما تا كنون مطلبي كه گوياي افشاي اسرار نهان تخلف در خريداري خانه مدرس باشد، حتي بدور از هياهوي رسانه‌ها،منتشر نشده است.

تخلفي كه باعث شد خانه نصيرالدوله به جاي خانه مدرس خريداري شود و اكنون سال‌هاست كه خانه مدرس در انتظار ساماندهي روزهايش را به شب مي‌دوزد.

متخلف خريداري خانه مشروطيت كيست ؟

روند خريداري خانه مدرس سال‌هاست كه از سوي رسانه ها با ادبيات مختلف تكرار مي‌شود .

سال 1382 قرار بود خانه مدرس با پيگيري مطبوعات و به اهتمام دفتر مقام معظم رهبري، نمايندگان مجلس ششم ، رئيس‌جمهوري سابق و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي ، سامان بگيرد.

به دنبال اين پيگيري‌ها بود كه اعتبار يک ميليارد توماني از سوي مجلس اختصاص داده شد اما سال بعد خانه تاريخي ديگري به نام خانه “نصيرالدواله” که به جاي خانه مدرس شناسايي شده بود، از سوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران خريداري شد و خانه مدرس باز هم از امتياز حفاظت از سوي يک نهاد رسمي، محروم ماند.

اين موضوع بارها و بارها تكرار شده است كه خانه مدرس واقع در محله سرچشمه، اگر چه به گفته برخي از كارشناسان در فهرست آثار ملي ثبت شده و مجلس ششم هم اعتباري براي خريد آن اختصاص داده ، اما اسناد و مدارك نشان مي‌دهد اين خانه هرگز از سوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران مورد مرمت و ساماندهي قرار نگرفته و حفاظت نشده است .

از سوي ديگر ابهامات بسياري درباره چگونگي خريد خانه نصيرالدوله وجود دارد.

در حال حاضر مالك خانه نصيرالدوله و ميزان مبلغي كه به او پرداخته شد تا به گفته كارشناسان سازمان ميراث به واسطه آن تمام بدهي هاي خود را داده و از زندان آزاد شود ،مشخص نيست .

تنها آنچه “ناصر پازوكي” رييس سابق اداره ميراث فرهنگي استان تهران ، “رضا موسوي” كارشناس تهيه پرونده ثبتي خانه مدرس و “قدير افروند” معاون اسبق حفظ و احيا سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران همه متفق‌القول هستند اين است كه خانه ديگري به نام خانه “نصير الدوله” که در مجاور خانه مدرس است به اشتباه از سوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران خريداري شده است.

اينكه چرا اين اشتباه از سوي كارشناسان ميراث فرهنگي تهران رخ داده و اينكه چارت نظارتي روي خريداري اين خانه از سوي بازرسان سازمان انجام نشده همه مسايلي است كه هيچ كدام از مسوولان سازمان حاضر به پاسخ گويي در باره آن نيستند.

با اين وجود پازوكي ،رييس اسبق اداره ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران كه در زمان وي خريداري اين خانه قطعي و اعتبارات از سوي نمايندگان مجلس اختصاص داده شد ، درباره اين ابهام به وجود آمده از دوره رياست وي اعلام مي‌كند:« مسئله اين تخلف كاملا واضح است و متخلفان به راحتي شناسايي مي‌شوند.من كه وجدانم پاك است و مشكلي در زمان من وجود ندارد، زيرا خريداري نهايي خانه در زمان آقاي ابراهيم طريقت رييس بعدي سازمان انجام گرفته است.»

پازوكي تاكيد مي‌كند: « بايد اين پرونده بررسي و ابهامات به وجود آمده برطرف شود.»

«زماني كارشناسان ميراث تهران تصميم گرفتند با استفاده از اين اعتبار دو خانه نصير الدوله و مدرس كه كنار هم قرار دارند با هم خريداري شوند و كوچه مدرس به عنوان فضايي تاريخي مورد حفاظت ميراث فرهنگي قرار بگيرد و تبديل به مجموعه‌اي فرهنگي شود اما بعد از آن جريانات ديگري رخ داد كه من بي‌خبرم و بعدها شنيدم متاسفانه يكي از دو خانه كه متعلق به نصيرالدوله است ، خريداري شد و طرح بازسازي كوچه مدرس نيمه تمام باقي ماند .»

پازوكي با اصرار بر صداقت گفتارش ، ادامه مي‌دهد :« به هر حال اين اتفاق زمان رياست من رخ نداده است.مي‌توانند تحقيق كنند.»

پس از گفته هاي پازوكي از “محمد ابراهيم طريقت” در اين باره سوال مي‌شود ، وي با بيان اين که تصويب اعتبار و خريد خانه مدرس در دوره رياست پيشين سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران صورت گرفته، به گفتن اينكه “من اطلاعي از چگونگي روند خريد اين خانه ندارم” اكتفا مي‌كند.

در اين ميان “قدير افروند” ،معاون اسبق ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران از رسانه ها به شدت گله‌مند است و شكايت دارد.

وي در گفت و گو با CHN عنوان مي‌كند:« اين موضوع بسيار پيچيده است و نياز به اقدامات و بررسي‌هاي كارشناسي بسيار دارد و رسانه‌ها نبايد در اين زمينه جنجال و هياهو كنند.»

“كيانوش تكلو”،مسوول حقوقي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران نيز در اين باره به CHN مي‌گويد : « اين مسئله از سوي بازرسي سازمان در حال پيگيري است و به زودي اين قضيه از سوي مسوولان ارشد سازمان حل مي شود.»

با اين وجود خانه مدرس سال‌هاي سال است در زمره به حاشيه رفته‌هاي سازمان ميراث فرهنگي قرار گرفته و بسياري از بخش هاي آن در حال فرو ريزي است .

خانه مشروطيت كشور كه زماني مدرس در آن براي آينده كشور شب و روز بيدار مي‌ماند ،اكنون تبديل به انباري مخروبه شده در حالي‌كه خانه‌هاي مشاهير در همه كشورهاي دنيا مورد احترام قرار گرفته و به صورت موزه نگهداري مي شوند.

به نظر مي‌رسد وعده‌هاي مسوولان سازمان درباره خانه مشروطيت در چنبره گير و دارهاي اداري گرفتار شده و قرار نيست هرگز به سر منزل مقصود برسد.

تعدادي از كارشناسان قديمي سازمان معتقدند “از آن روز كه سنگ بناي اين سازمان با سياست گذاشته شد ، تنها مسئله اي كه از ياد و خاطرها رفت آثار تاريخي و ميراث بود”.

اکنون قامت خانه مدرس در گذر روزها خميده و ديگر اميدي نيست که گوشه‌اي از اعتبار يک ميليارد توماني که قرار بود مرهم زخم‌هايش باشد، براي ماندگاريش هزينه شود آخر برخي مسئولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران هم مدعي هستند،اكنون اعتباري براي خريداري اين خانه ندارند.

رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران بر اين گفته صحه مي گذارد و باز تاكيد مي‌كند: « دليل اصلي خريداري نشدن خانه مدرس را در سال اخير ،نبود اعتبارات كافي با توجه به صعود هزينه املاك در پايتخت است. »

به گفته “محمد بهرام زاده” در حال حاضر سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران بناها و املاك بسياري را در اولويت خريداري قرار داده است ولي به دليل بالا رفتن قيمت املاك كار بسيار سختي در اين راستا در پيش دارد.

رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران پاسخ به ساير سوالات در زمينه خريداري خانه مدرس را به آينده موكول مي‌كند.

اين گفته‌ها در حالي است كه بسياري از كارشناسان ميراث فرهنگي معتقدند خانه مشاهير ،سياست مردان كشور بايد به عنوان فضايي فرهنگي صيانت شوند.

“احمد محيط طباطبايي”، كارشناس تاريخ و مشاور سابق سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور به CHN مي‌گويد : « حتي اگر ساختمان اين خانه ارزش چنداني از نظر معماري نداشته باشد به خاطر اهميت تاريخي و خاطره ساز بودن آن در يكي از هسته‌هاي مهم مركزي شهر تهران بايد به بهترين شيوه نگهداري و حفاظت شود.»

وي باتاكيد بر اهميت مدرس در مبارزه با استبداد در تاريخ معاصر ايران ، حفاظت از يادمان هاي تاريخي و نمادهاي فرهنگي بزرگان را از وظايف سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مي داند.

در همين حال “جلال کتابچي” كه اكنون مالك خانه مدرس است،اعتقاد دارد خانه در حال حاضر استوار است اما به جاي آن که به مجموعه‌اي فرهنگي تبديل شود، به انبار کتاب چاپخانه اسلاميه تبديل شده است.

وي معتقد است :« خريداري خانه مدرس سال‌هاست به دليل تخلف‌هاي اداري و مالي به تاخير افتاده.جاي تاسف است حتي مكاتبه‌هاي مكرر مجلس شوراي اسلامي نيز مورد بي توجهي قرار مي گيرد.»

وي از وضعيت كنوني اين خانه نگران است :« خانه نماينده مشروطيت تاريخ ايران در حال ويراني تدريجي است و ديگر وراث نمي توانند هزينه‌هاي سنگين نگهداري اين خانه را متحمل شوند.»

“علي مدرس” ، نوه دختري مدرس نيز با اظهار تاسف از وضعيت كنوني خانه مدرس به CHN مي‌گويد:« سوال من و ساير دوستداران تاريخ ايران است كه آيا سرانجام تمام خانه هاي تاريخي تهران كه نماد چگونگي روند شكل گيري زندگي مشروطه در تهران است ، داراي سرنوشتي مشابه خانه مدرس هستند و قرار نيست در اين زمينه برنامه ريزي منسجمي صورت بگيرد.»

وي بارها در گفت و گو با رسانه ها گفته است :« چگونه بگويم از روزهايي كه بر مدرس گذشت .روزهايي كه آقا و بچه‌هايش براي آزادي ملت در اين خانه از سرگذرانند .با چه واژه هايي مي‌شود تاريخ را بيان كرد؟ حالا بينيد سر اين خانه چه آمده است.مسوولان اقدام به خريداري آن نمي‌كنند.خانه را به اشتباه ثبت مي كنند . آخر خانه اشرافي نصير الدوله را چه به مدرس؟.اين خانه نمونه‌اي از جريان زندگي و فعاليت‌هايي است كه در آن دوران در اين مكان رخ داده است. اين مكان مي‌تواند نمادي باشد از مشروطيت و آزادي .حكم عصاي نسل آينده است.سرمشق و راهنما براي نسل بعدي ما .چگونه مي تواند اين شرافت ها را براي آيندگان ترسيم كرد وقتي كه به تدريج نابود شود.»

اين سوالي است كه بارها و بارها از مسوولان پرسيده شده و تا كنون هيچ پاسخي به آن داده نشده است و خانه با همه نمادهاي هويت بخشش مرگ قطعي خود را به انتظار نشسته است.

منبع : http://www.chn.ir/news/?section=2&id=48512

Posted in اماكن تاريخي Tagged: خانه مشروطیت

استقرارهاي دوره نوسنگي در دارستان بم كشف شد

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Sun, 14 Dec 2008 15:26:46 +0000

تحقيقات انجام شده در مساحت 30 در 40 كيلومتري دارستان بم نشان داد بيش از 100 تپه پيش از تاريخي در اين منطقه وجود دارد. به گفته سرپرست تيم پژوهش‌هاي پيش از تاريخي، گمانه‌زني‌ها در دارستان، استقرارهاي دوره نوسنگي را درمساحت بيش از 5 هكتار نشان مي‌دهد كه وجود اين استقرارها تاكنون در نيمه شرقي خاور نزديك بي‌نظير گزارش شده است.

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_نرگس محمدي_ پژوهش‌هاي پيش از تاريخي “دارستان بم” نشان از استقرار و رواج زندگي انسان‌ها در دوره نوسنگي پيش از سفال دارد .اين استقرارها تا دوره مفرغ جديد (1900 قبل از ميلاد) تداوم داشته و در اواخر اين دوره به دلايل نامعلومي و در اوج شكوفايي پايان پذيرفته است.

براساس نتايج به دست آمده هنوز آثاري از زندگي انسان‌ها بعد از دوره مفرغ جديد در اين منطقه شناسايي نشده است.

“عمران گاراژيان” سرپرست تيم پژوهشي دارستان بم درباره پروژه تحقيقاتي در اين مورد كه به مدت دو ماه طول كشيد، به CHN گفت: «در سال‌هاي گذشته باستان‌شناسان تنها يك استقرار پيش از تاريخي را بنام “تل آتشي” در منطقه دارستان شناسايي كرده بودند. اما گزارش‌هاي شهريار عدل از محدوده شهرستان بم نشان از وجود دو گروه استقرارهاي پيش از تاريخي در اين منطقه مي‌داد.»

وي ادامه داد: «بر همين اساس پژوهشكده باستان‌شناسي مجوز انجام پژوهش‌هاي پيش از تاريخي دارستان بم را صادر كرد و گروه طي دو ماه پژوهش به نتايج بسيار مهمي در حوزه تاريخ و باستان‌شناسي اين منطقه دست يافته است.»

اين تحقيقات به گفته گاراژيان در سه مقياس بازديدهاي باستان‌شناختي،‌نمونه برداري سطحي و سيستماتيك و گمانه زني به منظور لايه‌نگاري انجام شده است.

گاراژيان در توضيح نتايج اين پژوهش گفت: «براساس اين تحقيقات كه در مساحت 30 در 40 كيلومتري دارستان بم انجام‌شده ،بيش از 100 تپه پيش از تاريخي در اين منطقه وجود دارد.»

پيش از اين باستان‌شناسان تنها موفق به كشف و شناسايي يك تپه پيش از تاريخي در اين محدوده شده بودند.

به گفته سرپرست تيم پژوهش‌هاي پيش از تاريخي، گمانه‌زني‌هاي زده شده در دارستان، استقرارهاي دوره نوسنگي را درمساحت بيش از 5 هكتار نشان مي‌دهد كه وجود اين استقرارها تاكنون در نيمه شرقي خاور نزديك بي‌نظير گزارش شده است.

وي ادامه داد: «نتايج اين تحقيقات حاكي از آن است كه زندگي مردمان اين منطقه در اواخر پيش از تاريخ يعني در دوره مفرغ جديد (2100 تا 1900 قبل از ميلاد) و در اوج شكوفايي از بين رفته و دارستان به يك منطقه متروكه تبديل شده است.»

گاراژيان معتقد است كه تغييرات زيست محيطي مي‌تواند يكي از دلايل از بين رفتن زندگي انسان‌ها و متروك شدن اين منطقه باشد.

انجام مطالعات ميان رشته‌اي در اين تحقيق و پژوهش از ديگر بخش‌هاي كار تيم پژوهشي پيش از تاريخي دارستان است.

وي با بيان اينكه مطالعات ميان رشته‌اي با همكاري دانشگاه‌هاي فرانسه،امريكا و انگليس انجام مي‌شود، به CHN گفت: «اين مطالعات شامل مطالعات گياه باستان‌شناسي، جانور باستان‌شناسي و باستان‌شناسي زمين سيما است.»

اين باستان‌شناس ادامه داد: « پاسخگويي به سوالات مختلف، اثبات فرضيه توالي دوره‌هاي پيش از تاريخي و اينكه چرا منطقه در اوج شكوفايي متروك شده است، انجام اين مطالعات را ضروري مي‌كند.»

گاراژيان همچنين خواهان توجه بيشتر مسوولان نسبت به حفاظت آثار شناسايي شده و همكاري آنها براي ادامه اين تحقيقات به منظور اثبات فرضيه‌هاي ارائه شده در اين پروژه، شد.

اين كار تحقيقاتي با حمايت پروژه نجات‌بخشي ميراث فرهنگي بم، در دارستان كه در 30 كيلومتري ارگ قرار دارد، انجام شده است.

منبع : http://www.chn.ir/news/?section=2&id=47668

Posted in محوطه هاي باستاني, اماكن تاريخي, ايران پيش از اسلام, اخبار مهم Tagged: بم, دوره نوسنگی, دارستان بم

قلعه بزي” راز زندگي مردمان پارينه سنگي را فاش مي‌كند

ناصر حاجلو :-: Nasser Hajloo — Sun, 14 Dec 2008 15:23:37 +0000

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ “قلعه بزي” تنها مکان شناخته شده‌اي است که مي‌تواند در زمينه گاهنگاري، ديرين اقليم شناسي و ساير مسائل مرتبط با زندگي مردمان پارينه سنگي مياني اطلاعاتي ارائه کند.

به گزارش روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي”فريدون بيگلري”، سرپرست هيأت مشترک ايران و فرانسه مسئول بخش پيش از تاريخ موزه ملي اظهار داشت: «اهميت قلعه بزي در اين نکته است که از دوره پارينه سنگي مياني در مرکز فلات ايران اطلاعات چنداني وجود نداشت و در حدود ده تا پانزده سال اخير کشفياتي در اين راستا صورت گرفت.»

وي افزود:« تمام اين کشفيات، يافته‌هاي سطحي بود و محوطه‌هاي شناسايي شده فاقد بقاياي جانوري يا رسوبات باستان شناختي بودند. لذا امکان تاريخ گذاري و ساليابي آنها نبود و اطلاعاتي فراتر از دست ساخته هاي سنگي موجود نبود. »

به گفته بيگلري در قلعه بزي علاوه بر مجموعه دست ساخته‌هاي سنگي، مي توان توالي رسوب‌گذاري دوره پارينه سنگي مياني را نيز مشاهده کرد که در آن لايه هاي خاکستر (اجاق)، ذغال و بقاياي جانوري ديده مي‌شود.

وي همچنين افزود:« در اينجا مجموعه دست ساخته هاي جديدي از دوره پارينه سنگي مياني ملاحظه مي شود که در ايران شناخته شده نبوده است. تا پيش از قلعه بزي صنعت ابزارسازي شناخته شده در ايران شامل موستري زاگرس بود و در ده سال گذشته نيز در مرکز فلات ايران مجموعه جديد کشف شد که تفاوت‌هايي با زاگرس در آنها ديده مي‌شد.»

به نظر بيگلري مجموعه قلعه بزي کاملاً منحصر بفرد است و مجموعه‌هاي مشابه آن در قفقاز، شبه جزيره عربستان و جنوب شرقي اروپا ديده شده است.

وي اظهار داشت:« در پژوهش‌هاي پارينه سنگي مي‌بايست طرح‌هاي بلند مدتي را برنامه‌ريزي کرد تا بتوان طي چندين فصل کاوش مستمر اطلاعات مورد نياز از جنبه‌هاي مختلف استقرار پارينه سنگي کسب کرد.»

در فصل نخست اين پروژه نمونه‌هايي براي سال يابي از محوطه برداشت شده است و نتايج آن قطعاً جالب خواهند بود. بقاياي جانوري نيز توسط متخصصان ايراني و فرانسوي مطالعه مي‌شود.

نخستين فصل کاوش‌ها در غار قلعه بزي در سال 84 به سرپرستي بيگلري و با همکاري اداره باستان شناسي ميراث اصفهان و بخش زمين شناسي دانشگاه اصفهان به طور مقدماتي صورت گرفت. اما در فصل دوم که اخيرا انجام گرفت تمرکز بر غار اصلي بود، که داراي وسعت بسيار و نهشته‌هاي غني از دوره پارينه سنگي مياني است.

فصل بعدي کاوش‌هاي قلعه بزي توسط کارشناسان ايراني و فرانسوي در بهار سال آينده آغاز خواهد شد.

Posted in محوطه هاي باستاني, اماكن تاريخي, ايران پيش از اسلام Tagged: قلعه بزی